ሕብረተሰብ ድሕነት (Välfärdssamhället)

Välfärdssamhället ሰባት ውሑስ ህይወት ክነብሩ ዝኽእሉሉ ኩነታት ምፍጣር ማለት እዩ፡ ንኣብነት ብመንገዲ ዝርከብ ሕክምና፡ ትምህርትን ኣብ ግዜ ሕማም ወይ ስእነት ስራሕ ቁጠባዊ ደገፍን። ሓንቲ ስቴት ንተቐማጦኣ ጽቡቕ ድሕነት ክትህብ እትኽእል፡ ንባጀት ስቴት፡ regioner ከምኡ'ውን kommuner ዝኣክል እቶት ምስ ዝህሉ እዩ። ዓቢ ክፋል ናይዚ ገንዘብ ካብ ግብሪ ይመጽእ፡ እዚ ድማ ንኣገደስቲ ኣገልግሎታት ከም ቤት ትምህርቲ፡ ሕክምናን ኣገልግሎት መንገድታትን ብሓባር ንኽምወሉ ይገብር። ግብሪ ብዘይካ ካብ ዝሰርሑ ሰባት ካብ ትካላት'ውን ይኽፈል፡ ኣብ ኣቕሑትን ኣገልግሎትን ግብሪ (moms)'ውን ኣሎ። ብዝያዳ ሰብ ክሰርሕን ብዝያዳ ኣቕሑትን ኣገልግሎትን ክሽየጥ ክግዛእን፡ ብዝያዳ ገንዘብ ንስቴት፡ regioner ከምኡ'ውን kommuner ናብ ድሕነት ይኣቱ። ገሊኡ ኣገልግሎት ድሕነት ብውልቃውያን ትካላት ይካየድ፡ ግና ጌና ብገንዘብ ግብሪ ይምወል።

ኣብነታት ዝተፈላለየ ዓይነት ግብሪ፦ inkomstskatt (ካብ ደሞዝ ሓደ ክፋል ናብ ስቴት፡ regionን kommunን ከም ግብሪ ይኸይድ)፡ moms (ግብሪ ኣብ ኣቕሑትን ኣገልግሎትን ትገዝእ ከለኻ ትኸፍሎ)፡ ከምኡ'ውን arbetsgivaravgifter (ኣስራሕቲ ንስቴት ብዛዕባ ሰራሕተኛታቶም ልዕሊ ደሞዝ ዝኸፍልዎ — ገንዘቡ ንኻልእ ነገር ናብ ውሕስነት ሕማምን ጡረታን ይኸይድ)።

ስቴት ብዛዕባ ጡረታ፡ ውሕስነት ሕማም፡ ውሕስነት ወላዲ፡ ውሕስነት ስእነት ስራሕ፡ studiestöd ከምኡ'ውን barnbidrag, ብተወሳኺ ልዑል ትምህርትን መጽናዕትን ኣብ högskola ከምኡ'ውን universitet ትምወል። Regioner ካብ ተቐማጦኦም ግብሪ ይእክባ ንክብካቤ ጥዕናን ሕክምናን ሓላፍነት ይወስዳ — ሆስፒታላትን vårdcentraler ብቐንዱ ብህዝባዊ ኣገባብ ግና ብተወሳኺ ብውልቃውያን ኣቕረብቲ ክንክን ብገንዘብ ግብሪ ዝምወሉ ይመርሓ ይምወላ። ክንክን ሕክምና ናብ primärvård (vårdcentraler, barnavårds- ከምኡ'ውን mödravårdscentraler)፡ sjukhusvård (akutsjukhus, länssjukhus ከምኡ'ውን universitetssjukhus ቀዶ ኣተሓሕዛን ዝበርተዐ ሕክምናን ዝካየደሎም) ከምኡ'ውን ካልኦት፡ ከም ኣእምሮኣዊ ክንክን፡ rehabilitering ከምኡ'ውን ናይ ስኒ ሕክምና ይምቀል።

Kommuner ንድሕነት ዓቢ ሓላፍነት ኣለወን፡ ተቐማጦ ንkommun ክንደይ ግብሪ ክኸፍሉ ከምዘለዎምን ገንዘብ ንእንታይ ከምዝውዕልን ባዕለን ይውስና። Kommun እያ ትምህርትን ቤት ትምህርትታትን ንኽርከቡ እትገብር፡ ብተወሳኺ ንኣረጋውያንን ሕሙማትን ብገዛእ ርእሶም ናይ ዕለታዊ ህይወት ኣገልግሎት ክፍጽሙ ዘይክእሉ ደገፍ ንኽረኽቡ ሓላፍነት kommun እዩ። ኣብነታት ኮሙናዊ ድሕነት፦ barnomsorg (förskolor ከምኡ'ውን fritidshem)፡ ቤት ትምህርትታትን ትምህርትን (grundskola ንቆልዑ ኣብ መንጎ 6 ከምኡ'ውን 16 ዓመት ኣብ ኩሎም kommuner, ብተወሳኺ gymnasieskolor ከምኡ'ውን ናይ ዓበይቲ ኮሙናዊ ትምህርቲ)፡ äldreomsorg (ደገፍ ኣብ ተግባራዊ ነገራት ዕለታዊ ህይወት ከም ምጽራይ፡ ምግቢ ምስራሕ፡ ክዳን ምሕጻብን ኣቕሑት ምግዛእን፡ ብተወሳኺ ውልቃዊ ጽሬት — ኣረጋውያን ኣብ ገዝኦም ብድገፍ ክቕመጡ ይኽእሉ፡ ወይ ናብ ዝተዳለወ መንበሪ ቦታ ምስፈለጎም ክግዕዙ ይኽእሉ)፡ ከምኡ'ውን socialtjänsten (ኣብ ነፍሲ ወከፍ kommun ዝርከብ ኰይኑ ንዘድልዮም ደገፍን ውሕስነትን ይህብ፡ ንኣብነት ክንክን፡ ሕክምና፡ ኣገልግሎት፡ ምኽሪ፡ ቁጠባዊ ደገፍን ካልእ ደገፍን — ንስድራ ብዘይ በቂዕ ገንዘብ፡ ገዛ ዘይብሎም፡ ምስ ጸገም ሱስን ወይ ንዓመጽን ማህረምትን ዝተቓልዑ ሰባት ክኸውን ይኽእል፣ socialtjänsten ንስንኩላት ሰባት ደገፍ ክገብር ብዛዕባ ስራሕን መጽናዕትን'ውን ምኽሪ ክህብ ይኽእል)።