ዓለማዊት ስቴትን ብዙሕ-ሃይማኖት ዘለዋ ሃገርን

ሽወደን ዓለማዊት ስቴት (sekulär stat) እያ፡ እዚ ማለት ስቴት ብሃይማኖት ገለልቲ (neutral) ኰይና ንዝኾነ ሃይማኖት ጎድኒ ኣይትሕዝን ወይ ኣድልዎ ኣይትገብርን ማለት እዩ — ስቴት ንኹሉ ብዛዕባ ናይ ሓደ ፍሉይ ሃይማኖት ኣባል ክኸውን ደልዩ ወይ ዘይደልዩ ባዕሉ ናይ ምውሳን መሰል ተውሕስ። ናጽነት ሃይማኖት ብታሪኽ ኩሉ ግዜ ንቡር ኣይነበረን፦ ንነዊሕ ግዜ ፕሮተስታንታዊት ሉተራዊት ቤተ-ክርስትያን (den protestantiska lutherska kyrkan) እታ ጥራይ ዝፍቀድ ሃይማኖት ነይራ፡ ኣብ 1860 ጥራይ እዩ ንስዊደናውያን ካብ Svenska kyrkan ናይ ምውጻእ ፍቓድ ተዋሂብዎም (ግና ንሓደ ካልእ ክርስትያናዊ ማሕበር ብተመሳሳሊ ግዜ ምስ ተጸንበሩ ጥራይ)። እቲ ናይ መወዳእታ ዓወት ናጽነት ሃይማኖት ብ religionsfrihetslagen 1951 መጺኡ፡ እዚ ድማ ንሰባት ብምሉእ ናጽነት ሃይማኖት ንኽመርጹ ወይ ንዝኾነ ሃይማኖት ከይምልከቱ ኣኽኢልዎም። ኣብ 2000 ስቴትን Svenska kyrkanን ተፈልዮም፡ Svenska kyrkan ድማ ካብ ብዙሓት ናይ እምነት ማሕበራት (trossamfund) ኣብ ሕብረተሰብ ሓደ ኰይና — ጌና ዝዓበየ ክርስትያናዊ ማሕበር ኣብ ሽወደን እያ። ብመሰረት regeringsformen, ካብ ቀንዲ ሕግታት ሽወደን ሓደ፡ ኩሉ ሰብ ሃይማኖቱ ናይ ምስራሕ መሰል ኣለዎ፡ ማንም ድማ ብምኽንያት እምነቱ ወይ ሃይማኖታዊ ርድኢቱ ኣድልዎ ክግበረሉ የብሉን። ትምህርቲ religionskunskap ኣብ ቤት ትምህርቲ ሽወደን ንተመሃሮ ሰፊሕ ርድኢት ብዛዕባ ዝተፈላለየ ሃይማኖታት፡ እምነታትን ኣረኣእያ ህይወትን ካብ ምሉእ ዓለም ክህብ ኣለዎ፡ ዕላማኡ ድማ ምርድዳእ፡ ትዕግስትን ንፍልልያት ኣኽብሮትን ምስፋን እዩ።

ክርስትና ንሽወደን ኣብ ብዙሓት ዘመናት ቀሪጻ ብዙሕ ባህላዊ ኣሰር ሓዲጋ። ብዝሒ ኣባላት Svenska kyrkan ይንኪ እኳ እንተሎ፡ ብዙሓት ስዊደናውያን ግና ገና ክርስትያናዊ በዓላት ከም jul (ልደት) ከምኡ'ውን påsk (ትንሳኤ) የብዕሉ፡ ብሃይማኖታዊ ኣተሓሳስባ ገዛእ ርእሶም ኣይቖጽሩን እኳ እንተኾኑ፡ ሃይማኖታዊ ስርዓታት ከም dop (ጥምቀት)፡ kyrkbröllop (ምርዑው ኣብ ቤተ-ክርስትያን) ከምኡ'ውን ክርስትያናዊ ቀብሪ ጌና ልሙዳት እዮም፡ ኣብቶም ገዛእ ርእሶም ከም ኣመንቲ ዘይገልጹ ኣብ ውሽጡ ሓዊሱ። ተራ ሃይማኖት ኣብ ሕብረተሰብ ይንኪ፡ ኣብ ተመሳሳሊ ግዜ ሃይማኖትን ሃይማኖታዊ ጉዳያትን ኣብ ቀረባ ግዜ ዝያዳ ኣቓልቦ ረኺቦም። ስደት ምስ ወሰኸ ብዝሒ ሃይማኖታት ኣብ ሽወደን ዝስርሓ'ውን ወሲኹ፡ ሎሚ ኣስታት ኩሎም ሃይማኖታት ዓለም ኣብ ሽወደን ውክልና ኣለዎም።

ክርስትና ሎሚ ዝዓበየ ሃይማኖት ዓለም እያ። ኣብ ናይ ሎሚ ሽወደን ብዙሓት ዝተፈላለዩ ክርስትያናውያን ማሕበራት ንዝተፈላለየ ልምድታትን ኣረኣእያ እምነትን ዝውክሉ ኣለዉ፡ ንኣብነት ሰለስተ ቀንዲ መስመራት ortodoxa kyrkor, den katolska kyrkan ከምኡ'ውን ዝተፈላለያ protestantiska kyrkor። Svenska kyrkan ኣስታት ሓሙሽተ ሚልዮን ኣባላት ኣለዋ ታሪኻዊ መሰረት ድማ ኣብ lutherska, protestantiska ልምዲ ኣብ ዘመን 1500-ታት ዝቖመ ኣለዋ — ቅድሚኡ፡ ኣብ ማእከላይ ዘመን፡ ሽወደን katolsk ሃገር ነይራ፡ ጌና ብዙሓት ኣረጋውያን፡ ብዙሕ ግዜ ናይ ማእከላይ ዘመን፡ ቤተ-ክርስትያናት ኣብ ኩለን ክፋላት መሬት ሽወደን ኣለዋ።

ታሪኽ Judendom ኣብ ሽወደን ናብ ዘመን 1700-ታት ክምለስ ይኽእል፡ ኣብቲ ግዜ judar ንመጀመርታ ግዜ ኣብ ሃገር ናይ ምንባርን ናይ ሃይማኖት ናይ ምስራሕን መሰል ረኺቦም። Antisemitism (ጽልኢ ኣይሁድ) ንነዊሕ ግዜ ኣብ ምሉእ ኤውሮጳ ሰፊሑ ነይሩ፡ ኣብ 1870 ጥራይ እዩ judar ምሉእ ናይ ዜግነት መሰላት ኣብ ሽወደን ረኺቦም። Judendom ሎሚ ዝንኣሰት ካብተን ሃይማኖታት ዓለም እያ፡ ብዙሓት judiska församlingar ከምኡ'ውን synagogor ኣብ ናይ ሎሚ ሽወደን ኣለዋ ንዝተፈላለየ ኣገባብ ናይ ምስራሕ judisk እምነትን ባህልን ዘቕርባ፡ ንምዕቃብን ንምስፋንን judisk ልምድን ሕብረትን ኣገዳሲ ተራ ዝጻወታ።

ርክባት ምስ hinduism ከምኡ'ውን buddhism ኣብ ሽወደን ብቐዳምነት ኣብ ዘመን 1900-ታት ተጀሚሮም፡ ብተወሳኺ ብጉዕዞ ናብ Asien ወሲኹ ተገዳስነት ኣብ meditation ከምኡ'ውን yoga፣ ሎሚ hinduer ከምኡ'ውን buddhister ብቐዳምነት ኣብ መንጎ ስደተኛታት ካብ ሃገራት እዞም ሃይማኖታት ዓበይቲ ዝኾኑሎም ይርከቡ፡ ክልቲኦም buddhistiska ከምኡ'ውን hinduiska församlingar ከምኡ'ውን tempel ኣብ ዝተፈላለየ ቦታታት ሽወደን ኣለዉ። ኣብ መጀመርታ 1900-ታት ውሑዳት muslimer ጥራይ ኣብ ሽወደን ነይሮም — ድሕሪ ካልኣይ ውግእ ዓለም ጥራይ እዩ ብዝሒ muslimer ብስደት ወሲኹ፡ ቀዳመይቲ moské ሽወደን ኣብ ዘመን 1970-ታት ተሃኒጻ። Islam ሎሚ ካልኣይ ዝዓበየት ሃይማኖት ኣብ ሃገር እያ፡ moskéer ከምኡ'ውን bönelokaler ኣብ ምሉእ ሽወደን ኣለወን። ስዊደናውያን muslim ማሕበራትን ትካላትን ንብዙሓት ዝተፈላለዩ መስመራትን ልምድታትን ኣብ ውሽጢ Islam የንጸባርቓ፡ ከም sunni ከምኡ'ውን shia, ጸሎት፡ ትምህርትን ሕብረትን ይህባ።