ደሞክራስያዊ ስርዓት ሽወደን

ደሞክራሲ ፖለቲካዊ ስርዓት እዩ፡ ስልጣን ካብ ህዝቢ ዝብገስ፡ ዜጋታት ድማ ኣብ ውሳነታት ተጽዕኖ ከሕድሩ ዝኽእሉሉ። እታ ቃል ካብ ግሪኽኛ ዝመጸት ኰይና ግዝኣት ህዝቢ ማለት እያ። ኣብ ደሞክራሲ፡ ዜጋታት ካብ ብዙሓት ፖለቲካዊ ኣማራጺታት ክመርጹ ይኽእሉ፡ እቶም ስልጣን ዝረኽቡ ድማ ብናጻ ምርጫ ክልወጡ ኪኽእሉ ኣለዎም። ኩሎም መሰል ምድማጽ ዘለዎም ሓደ ድምጺ ኣለዎም፡ ማንም ብዝተወሰነ ኣገባብ ክድምጽ ኣይግደድን፡ ምርጫታት ሚስጢራውያን እዮም፡ ከምኡ'ውን ካብ ምድማጽ ክቑጠብ መሰል ኣለዎ።

ኩሎም ሰባት፡ ጉጅለታትን ሰልፍታትን ንኻልኦት ብዛዕባ ፖለቲካዊ ሓሳባቶም ከእምኑ ናይ ምፍታን መሰል ኣለዎም — እዚ ናጽነት ርእይቶ ተባሂሉ ይጽዋዕ። ሓደ ኣገዳሲ ቅድመ-ኵነት ንደሞክራሲ፡ ሕግታት ንኹሉ ብማዕረ ምስራሖምን ማንም ብዘይ ፍትሓዊ ፍርዲ ክፍረድ ዘይምኽኣሉን እዩ፣ እዚ ድማ ውሕስነት ሕጋዊ መስርሕ ተባሂሉ ይጽዋዕ።

ሓያል ደሞክራሲ ዜጋታት ሓላፍነት ክስከሙ ይሓትት። ትምህርቲ ኣብ ሽወደን ኣብ ደሞክራስያዊ ክብርታት ዝተመስረተ ኰይኑ፡ ተመሃሮ ኣብ ግሩንድስኩላ ብዛዕባ መሰላቶምን ብዛዕባ ሕብረተሰብን ክመሃሩ ኣለዎም። ደሞክራሲ ብዝያዳ ሰብ ዝድምጽ፡ ዝሳተፍን ብዛዕባ ጉዳያት ሕብረተሰብ ፍልጠት ዘጥሪ፡ ብዝያዳ ሓያል ይኸውን። ኣገባባት ኣብ ሕብረተሰብ ንምስታፍን ተጽዕኖ ንምሕዳርን ብሓፈሻ፦ ኣብ ምርጫ ምድማጽ፡ ኣባል ሰልፊ ወይ ማሕበር ምዃን፡ ንፖለቲከኛታት ምርኻብ፡ ሰላማዊ ሰልፊ ምክያድ፡ ናይ ፊርማ ኣኪባ ምጅማር ወይ ምፍራም፡ ፖለቲካ ምዝታይ፡ ንጋዜጠኛታት ምርኻብ ወይ ጽሑፍ ክትዕ ምጽሓፍ፡ ኣብ ስራሕ ቦታ ተጽዕኖ ምሕዳር (ንኣብነት ብመንገዲ ማሕበር ሰራሕተኛታት)፡ ከምኡ'ውን ርእይቶታት ናብ kommun ምቕራብ እዮም።

ንደሞክራሲ ከስግኡ ዝኽእሉ ጸገማት ኣለዉ። ትሑት ተሳትፎ ምርጫ ብሰንኪ ሰባት ንፖለቲከኛታት ዘይኣምንዎም ክኸውን ይኽእል፡ እዚ ድማ ፍልልያት ኣብ መንጎ ዝተፈላለዩ ጉጅለታት ሕብረተሰብ ከዕቢ ይኽእል። ናይ ሓሶት ሓበሬታን ጽልእን ሓድሓደ ግዜ ንኣብነት ኣብ ማዕከናት ሶሻል ሚድያ ተፃብእቲ ንምፍጣር ይዝርገሑ፡ ፖለቲከኛታት፡ ጋዜጠኛታትን ካልኦት ኣብ ክትዕ ሕብረተሰብ ዝሳተፉ ሓድሓደ ግዜ የስግኡ — እዚ ድማ ካብ ምስታፍ ከፍርሆም ይኽእል።

Segregation ማለት ሰባት ብዝተፈላለየ ድሕረ-ባይታ ወይ ቁጠባ ካብ ሓድሕዶም ተፈላልዮም ምንባር እዩ፡ integration ግና ሰባት ብዝተፈላለየ ድሕረ-ባይታ ናብ ሓድሕዶም ብምቕራብ ተሳታፍነት ይስምዖም ማለት እዩ። ስግረጋትስዮን ዘለዎ ሕብረተሰብ ኣብ ትካላት መንግስቲ ዘሎ እምነትን ፖለቲካዊ ተሳትፎን ከንክይ ይኽእል፡ በዚ ድማ ንደሞክራሲ የዳኽም። ንስግረጋትስዮን ንምክልኻልን ንኢንተግረሽን ንምቅላልን ፖለቲከኛታት ንኣብነት ብትምህርቲ ቋንቋን ዝተፈላለየ ዓይነት ኣባይትን ኣብ ሓደ ከባቢ ይሰርሑ።