Sida Iswiidhan loo Maamulo
Mas'uuliyadda siyaasadeed ee Iswiidhan waxaa loo qaybiyaa heer qaran (dawladda), heer gobol (regionnada) iyo heer degmo (kommunnada). Intaas dheer, Iswiidhan waxaa saameeya go'aannada ka soo baxa Midowga Yurub (EU). Dawladdu waxay ka kooban tahay Riksdagen (baarlamaanka), xukuumadda, hay'adaha dawliga ah iyo maxkamadaha. Iswiidhan waa dimuqraadiyad wakiil-doorasho oo baarlamaan ah (parlamentarisk representativ demokrati): dadwaynuhu waxay ku codeeyaan doorasho guud, waxayna dooran xubnaha Riksdagen, kuwaas oo iyaguna go'aan ka gaara sharciyada iyo miisaaniyadda dawladda.
Riksdagen waxay leedahay 349 xubnood oo la doorto afar sano kasta, waxayna matalaan xisbiyo kala duwan iyo qaybo kala duwan oo dalka ah. Riksdagen ayaa dooranta ra'iisul-wasaaraha, kaas oo isna doorta wasiirrada xukuumadda. Deyr kasta, xukuumaddu waxay Riksdagen u soo gudbisaa soo jeedin ku saabsan dakhliga iyo kharashka dawladda, taas oo loo yaqaan qorshaha miisaaniyadda (budgetpropositionen). Xisbiyada aan taageerin xukuumadda waxaa loo yaqaan mucaaradka (oppositionen), waxaana shaqadoodu tahay inay baarayaan shaqada xukuumadda oo ay soo jeediyaan siyaasad kale.
Xukuumaddu dalka waxay ku maamushaa hay'adaha dawliga ah — waxaa jira boqollaal, tusaale ahaan Arbetsförmedlingen (xafiiska shaqada), Försäkringskassan (hay'adda caymiska bulshada), Migrationsverket (hay'adda socdaalka), Polismyndigheten (booliska) iyo Skatteverket (xafiiska cashuuraha). Hay'adahaasu waa inay raacaan sharciga iyo tilmaamaha xukuumadda. Hay'ado gaar ah, oo ay ku jiraan Justitieombudsmannen (JO) iyo Justitiekanslern (JK), waxay hubiyaan in hay'adaha kale si sax ah wax u qabtaan.
Iswiidhan waxaa loo qaybiyaa 21 gobol (region), kuwaas oo ay maamulaan siyaasiyiin ay dadka deggan doortaan doorashada gobolka, kuwaas oo go'aan ka gaara golaha gobolka (regionfullmäktige). Hawsha ugu weyn ee gobolladu waa inay mas'uul ka noqdaan daryeelka caafimaadka, iyo gaadiidka wadareed sida basaska, tareenada dhulka iyo tareenada dhulka hoostiisa, iyo madxafyada gobolka. Iswiidhan waxaa sidoo kale loo qaybiyaa 290 degmo (kommun), kuwaas oo ay maamulaan golaha degmada (kommunfullmäktige). Guddiyada degmada ayaa mas'uul ka ah qaybo kala duwan — tusaale ahaan guddiga dhaqanku wuxuu mas'uul ka yahay maktabadda, guddiga waxbarashaduna wuxuu mas'uul ka yahay dugsiyada. Degmooyinku waxay mas'uul ka yihiin inta badan adeegyada dadka deggan loo fidiyo, tusaale ahaan biyaha iyo bullaacadaha, daryeelka waayeelka iyo carruurta, nadiifinta barafka, ilaalinta beeraha, iyo waxbarashada dadka waaweyn. Degmada ugu weyn waa caasimadda Stockholm oo leh ku dhawaad hal milyan oo qof, ta ugu yarna waa Dorotea oo ku taal gobolka Västerbottens län, oo leh in ka yar 3 000 oo qof.
Iswiidhan waa boqortooyo dastuuri ah (konstitutionell monarki). Tan waxay ka dhigan tahay in madaxweynaha dalku uu yahay boqor ama boqorad aan lahayn awood siyaasadeed. Boqorku wuxuu u shaqeeyaa sida calaamad Iswiidhan, wuxuuna sameeyaa booqashooyin dawladeed, wuxuuna soo dhaweeyaa madaxda dalalka kale. Boqorka Iswiidhan waa Carl XVI Gustaf, gabadhiisa ugu weyn ee Victoria ayaana ah amiirad-taajka (kronprinsessa). Kaddib, gabadha Victoria ee Estelle ayaa ku xigta inay noqoto boqoradda soo socota.
Khaladaadka caadiga ah ee cutubkan
Furfur Khaladaadka Caadiga ah
Premium wuxuu ku tusayaa khaladaadka ugu caansan ee dadka kale ka sameeyaan cutubkan, si aad uga fogaato.
Noqo PremiumImtixaan aqoontaada
5 su'aalood oo ku saabsan sida iswiidhan loo maamulo
