دولتی سکولار در کشوری با ادیان متنوع

سوئد کشوری سکولار است، به این معنا که دولت از نظر مذهبی بی‌طرف است و از هیچ دینی جانبداری یا تبعیض نمی‌کند — دولت به همه تضمین می‌دهد که خودشان تصمیم بگیرند آیا می‌خواهند به دینی خاص تعلق داشته باشند یا نه. آزادی مذهب در گذشته همیشه امری بدیهی نبوده است: مدت‌ها کلیسای پروتستان لوتری تنها دین مجاز بود، و این نخستین‌بار در سال 1860 بود که سوئدی‌ها اجازه یافتند کلیسای سوئد را ترک کنند (اما فقط در صورتی‌که هم‌زمان به یک فرقهٔ مسیحی دیگر می‌پیوستند). گشایش نهایی برای آزادی مذهب با قانون آزادی مذهب (religionsfrihetslagen) در سال 1951 فرا رسید، که به مردم امکان داد کاملاً آزادانه دین خود را انتخاب کنند یا به هیچ دینی تعلق نداشته باشند. در سال 2000 دولت و کلیسای سوئد از هم جدا شدند، و کلیسای سوئد به یکی از چند فرقهٔ مذهبی جامعه تبدیل شد — این کلیسا همچنان بزرگ‌ترین فرقهٔ مسیحی سوئد است. طبق قانون اساسی حکومت، یکی از قوانین اساسی سوئد، همه حق دارند دین خود را انجام دهند، و هیچ‌کس نباید به‌دلیل باور یا دیدگاه مذهبی خود مورد تبعیض قرار گیرد. آموزش دین در مدرسهٔ سوئد باید به دانش‌آموزان درک گسترده‌ای از ادیان، باورها و جهان‌بینی‌های مختلف از سراسر جهان بدهد، با هدف ترویج درک متقابل، بردباری و احترام به تفاوت‌ها.

مسیحیت در طول قرن‌ها بر سوئد تأثیر گذاشته و ردّ فرهنگی زیادی از خود برجای گذاشته است. تعداد اعضای کلیسای سوئد رو به کاهش است، اما بسیاری از سوئدی‌ها همچنان اعیاد مسیحی مانند کریسمس و عید پاک را جشن می‌گیرند، حتی اگر خود را مذهبی نبینند، و آیین‌های مذهبی مانند غسل تعمید، عروسی کلیسایی و مراسم خاک‌سپاری مسیحی هنوز رایج‌اند، حتی در میان کسانی که خود را معتقد نمی‌دانند. نقش دین در جامعه کاهش یافته است، اما در همان زمان دین و مسائل مذهبی اخیراً توجه بیشتری یافته‌اند. با افزایش مهاجرت، تنوع ادیانی که در سوئد پیروی می‌شوند نیز افزایش یافته، و امروزه تقریباً همهٔ ادیان جهان در این کشور نمایندگی دارند.

مسیحیت امروزه بزرگ‌ترین دین جهان است. در سوئد امروز فرقه‌های مسیحی گوناگونی وجود دارند که سنت‌ها و گرایش‌های مختلفی را نمایندگی می‌کنند، برای مثال سه گرایش اصلی کلیساهای ارتدوکس، کلیسای کاتولیک و کلیساهای پروتستان گوناگون. کلیسای سوئد حدود پنج میلیون عضو دارد و ریشه‌های تاریخی‌اش در سنت پروتستان لوتری دارد که در قرن شانزدهم پایه‌گذاری شد — پیش از آن، در قرون وسطی، سوئد کشوری کاتولیک بود، و هنوز کلیساهای قدیمی بسیاری، اغلب از دوران قرون وسطی، در سرتاسر سرزمین سوئد وجود دارند.

تاریخ یهودیت در سوئد به قرن هجدهم بازمی‌گردد، زمانی‌که یهودیان نخستین‌بار حق اقامت و اجرای دین خود را در این کشور یافتند. یهودی‌ستیزی مدت‌ها در سراسر اروپا رواج گسترده‌ای داشت، و این نخستین‌بار در سال 1870 بود که یهودیان در سوئد از حقوق شهروندی کامل برخوردار شدند. یهودیت امروزه کوچک‌ترین دین از میان ادیان جهان است، با چندین جماعت یهودی و کنیسه در سوئد امروزی که راه‌های گوناگونی برای انجام باور و فرهنگ یهودی ارائه می‌دهند، و نقش مهمی در حفظ و ترویج سنت و همبستگی یهودی ایفا می‌کنند.

ارتباط با آیین هندو و بودایی در سوئد عمدتاً از قرن بیستم آغاز شد، از جمله از طریق سفر به آسیا و افزایش علاقه به مدیتیشن و یوگا؛ امروزه هندوها و بوداییان عمدتاً در میان مهاجران از کشورهایی یافت می‌شوند که این ادیان در آنها گسترده‌اند، و معابد و جماعت‌های بودایی و هندو در نقاط مختلف سوئد وجود دارند. در آغاز قرن بیستم فقط تعداد اندکی مسلمان در سوئد بودند — این نخستین‌بار پس از جنگ جهانی دوم بود که تعداد مسلمانان از طریق مهاجرت افزایش یافت، و نخستین مسجد سوئد در دههٔ 1970 ساخته شد. اسلام امروزه دومین دین بزرگ کشور است، با مساجد و نمازخانه‌هایی در سراسر سوئد. جماعت‌ها و سازمان‌های مسلمان سوئد بازتاب‌دهندهٔ گرایش‌ها و سنت‌های مختلف درون اسلام‌اند، مانند سنی و شیعه، و نماز، آموزش و همبستگی اجتماعی ارائه می‌دهند.